Een grootschalige veiligheidsoperatie heeft het centrum van New Delhi zaterdag grotendeels lamgelegd. De Indiase politie trad hard op om een geplande demonstratie van de 'Cockroach Janta Party' (CJP) in de kiem te smoren. Met een beroep op noodverordeningen onder Sectie 163 werden wegen gebarricadeerd, drones ingezet en sleutelfiguren—waaronder bewegingsleider Abhijeet Dipke en de internationaal vermaarde econoom Jean Drèze—preventief gearresteerd.

Van satirisch protest tot brede jeugdbeweging

De CJP ontstond in mei als een satirische tegenreactie op uitspraken van opperrechter Surya Kant, die werkloze jongeren vergeleek met "kakkerlakken". Wat begon als viraal protest groeide snel uit tot een serieuze politieke factor gedreven door frustratie over aanhoudende jeugdwerkloosheid, frauduleuze toelatingsexamens en een gebrek aan sociaal-economisch perspectief.

Waar eerdere protesten in juli al leidden tot het aftreden van de Indiase minister van Onderwijs, richtte de betoging van zaterdag zich op het democratische bestel. De demonstranten eisen het aftreden van voorzitter Gyanesh Kumar van de nationale kiescommissie.

Controverse rond 130 miljoen geschrapte kiezers

De directe aanleiding voor het protest is een omstreden herziening van de kieslijsten, waarbij ruim 130 miljoen kiezers zijn geschrapt. Hoewel de kiescommissie volhoudt dat het gaat om een administratieve opschoning van dubbele of overleden kiezers, stellen burgerrechtenorganisaties en oppositiepartijen dat vooral minderheden, arbeidsmigranten en jongeren onevenredig hard zijn getroffen ten gunste van de regerende BJP van premier Narendra Modi.

Sambit Patra, woordvoerder van de BJP, deed de protesten af als "het werk van anarchistische krachten die de samenleving willen ontwrichten" en noemde de acties een mislukte provocatie.

Arrestaties en verlamming van openbaar vervoer

Dipke werd samen met medebestuurders Saurav Das en Ashutosh Ranka direct uit het vliegtuig gehaald na aankomst vanuit Mumbai. Volgens de CJP worden zij op een geheime locatie vastgehouden zonder contact met advocaten. Bij het protestterrein Jantar Mantar werd econoom Jean Drèze opgepakt zodra hij een spandoek ontvouwde. Ook verslaggevers van onafhankelijke media werden tijdelijk vastgezet.

De strenge maatregelen leidden tot zware overlast voor forenzen. Rond het centraal station van New Delhi strandden honderden reizigers doordat treinen zonder vooraankondiging werden geschrapt en mobiel internet lokaal werd platgelegd.